Stress bij katten verminderen: 7 praktische tips

Laatst bijgewerkt: Vier weken geleden

Katten kunnen gevoelig reageren op veranderingen in hun omgeving. Denk aan een verhuizing, visite, een nieuw huisdier, spanningen tussen katten of zelfs een verandering in hun dagelijkse routine. Een beetje spanning is niet meteen een probleem, maar langdurige stress kan invloed hebben op het gedrag en welzijn van je kat. Daarom is het goed om signalen serieus te nemen en te kijken hoe je thuis zoveel mogelijk rust en veiligheid kunt creëren. In deze blog delen we 7 praktische manieren om stress bij katten te verminderen.

1. Zorg voor voldoende veilige plekken

Katten voelen zich prettiger wanneer ze zelf kunnen bepalen waar ze rusten en wanneer ze zich terugtrekken.

Dat is vooral belangrijk in huishoudens met meerdere katten, andere huisdieren of jonge kinderen.

Zorg bijvoorbeeld voor:

• rustige slaapplekken;

• verstopplekken waar je kat niet gestoord wordt;

• meerdere routes door een kamer;

• plekken op hoogte, zoals een krabpaal, kast of wandplank.

Veel katten vinden het prettig om vanaf een hogere plek de ruimte te kunnen overzien. Ze hoeven dan niet midden in de drukte te zitten en kunnen zelf bepalen wanneer ze weer contact zoeken.

Probeer daarnaast te voorkomen dat je kat wordt vastgepakt of benaderd wanneer hij duidelijk afstand probeert te nemen.

2. Zorg voor voldoende mentale en fysieke uitdaging

Verveling kan bijdragen aan frustratie en onrust, vooral bij binnenkatten.

Spelen geeft je kat de mogelijkheid om natuurlijk gedrag uit te voeren, zoals besluipen, achtervolgen en springen.

Je hoeft daarvoor echt niet uren per dag met je kat bezig te zijn. Een paar korte speelmomenten kunnen al waardevol zijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een hengelspeeltje;

• balletjes of muisjes;

• voerpuzzels;

• krabmogelijkheden;

• klimplekken;

• het verstoppen van een paar brokjes.

Ook likmatten kunnen sommige katten helpen om rustig bezig te zijn. Let daarbij wel op wat je erop smeert en tel eventuele extra voeding mee in de dagelijkse hoeveelheid.

3. Maak het dagelijks leven voorspelbaar

Katten houden over het algemeen van routine en voorspelbaarheid.

Wanneer belangrijke momenten iedere dag ongeveer hetzelfde verlopen, weet je kat beter waar hij aan toe is. Dat kan helpen om onrust te verminderen.

Probeer daarom enige regelmaat te creëren rondom:

• voeren;

• spelen;

• slapen en rusten;

• schoonmaken van de kattenbak;

• momenten waarop het huis druk of juist rustig is.

Een voerautomaat kan bijvoorbeeld helpen om maaltijden op vaste momenten aan te bieden, ook wanneer je zelf niet thuis bent.

Grote veranderingen kun je natuurlijk niet altijd vermijden. Bij een verhuizing, verbouwing of nieuw huisdier helpt het vaak om veranderingen geleidelijk door te voeren en bekende spullen en geuren beschikbaar te houden.

4. Sluit lichamelijke oorzaken uit

Gedragsveranderingen worden soms aangezien voor stress terwijl er eigenlijk een lichamelijk probleem speelt.

Een kat met pijn kan zich bijvoorbeeld terugtrekken, sneller geïrriteerd raken, minder spelen of ineens buiten de kattenbak plassen.

Let daarom extra goed op wanneer het gedrag van je kat plotseling verandert.

Ook veranderingen in drinken, eten, ontlasting, plassen of lichaamsgewicht zijn redenen om alert te zijn.

Voldoende drinken is daarnaast belangrijk voor katten. Sommige katten vinden stromend water aantrekkelijker dan stilstaand water. In dat geval kan een drinkfontein helpen om verschillende drinkplekken aantrekkelijker te maken.

Merk je duidelijke of plotselinge gedragsveranderingen? Laat dan eerst medische oorzaken uitsluiten door een dierenarts.

5. Feromonen kunnen bij sommige katten ondersteunen

Katten communiceren onder andere met geurstoffen, waaronder feromonen.

Wanneer een kat bijvoorbeeld met zijn gezicht langs een meubel of jouw benen wrijft, laat hij geurstoffen achter. Daarmee maakt hij zijn omgeving als het ware vertrouwder.

Er bestaan ook synthetische varianten van bepaalde kattenferomonen, bijvoorbeeld in de vorm van een diffuser of spray.

Deze producten kunnen bij sommige katten ondersteunend zijn bij situaties zoals:

• een verhuizing;

• veranderingen in huis;

• spanningen tussen katten;

• angstige of onrustige periodes.

Het effect verschilt echter per kat en feromonen lossen de oorzaak van stress niet automatisch op. Zie ze daarom vooral als mogelijke ondersteuning naast aanpassingen in de omgeving.

6. Wees voorzichtig met supplementen

Er zijn verschillende voedingssupplementen verkrijgbaar die bedoeld zijn om katten te ondersteunen bij stress of onrust.

Sommige bevatten bijvoorbeeld aminozuren, melkeiwitten of andere stoffen waarvan wordt gedacht dat ze een kalmerend effect kunnen hebben.

Dat betekent niet dat ieder supplement voor iedere kat geschikt of werkzaam is.

Gebruik daarom liever niet zomaar verschillende rustgevende middelen door elkaar. Zeker wanneer je kat medicijnen krijgt of gezondheidsproblemen heeft, is het verstandig om eerst met je dierenarts te overleggen.

Supplementen kunnen eventueel onderdeel zijn van een bredere aanpak, maar ze vervangen het zoeken naar de oorzaak van de stress niet.

7. Schakel hulp in wanneer de stress aanhoudt

Blijft je kat angstig, gespannen of opvallend gedrag vertonen ondanks aanpassingen in huis? Dan kan professionele hulp waardevol zijn.

Begin bij plotseling of ernstig veranderd gedrag meestal bij de dierenarts. Zo kunnen lichamelijke oorzaken worden uitgesloten.

Wanneer er geen medische verklaring wordt gevonden, kan een gekwalificeerde kattengedragsdeskundige vervolgens helpen om te onderzoeken:

• wanneer het gedrag ontstaat;

• welke situaties stress veroorzaken;

• hoe de omgeving is ingericht;

• hoe katten of andere huisdieren met elkaar omgaan;

• welke aanpassingen thuis mogelijk zijn.

Zo krijg je een aanpak die specifiek is afgestemd op jouw kat en situatie.

Hoe herken je stress bij een kat?

Stress is niet altijd heel duidelijk zichtbaar. Sommige katten worden druk of agressief, terwijl andere katten zich juist terugtrekken.

Mogelijke signalen zijn bijvoorbeeld:

• zich vaker verstoppen;

• minder of juist meer eten;

• overmatig wassen;

• sproeien of buiten de kattenbak plassen;

• agressiever of schrikachtiger gedrag;

• minder spelen;

• veel miauwen;

• spanning tussen katten;

• veranderingen in slaapgedrag.

Eén van deze signalen betekent niet automatisch dat je kat gestrest is. Vooral wanneer gedrag plotseling verandert of langere tijd aanhoudt, is het verstandig om verder te onderzoeken wat er speelt.

Tot slot

Het doel is niet om iedere vorm van stress volledig uit het leven van je kat te verwijderen. Dat is onmogelijk.

Wel kun je ervoor zorgen dat je kat thuis een veilige, voorspelbare en stimulerende omgeving heeft waarin hij voldoende mogelijkheden heeft om zich terug te trekken.

Kijk daarbij vooral naar je eigen kat. De ene kat vindt visite geweldig, terwijl de andere zich het liefst de hele middag onder het bed verstopt.

En blijft het gedrag veranderen of maak je je zorgen? Dan is overleg met een dierenarts of kattengedragsdeskundige altijd een goede volgende stap.